Poliuretan – uniwersalny i popularny

We współczesnym, nowoczesnym świecie, jest najczęściej spotykanym tworzywem sztucznym. Poliuretan zdominował branżę, która w połowie XX wieku zaczęła dostarczać przemysłowi łatwo dostępnych, tanich i praktycznych surowców o uniwersalnych właściwościach. Można go znaleźć w wielu przedmiotach codziennego użytku, w materiałach izolacyjnych, a nawet w ogromnych pojazdach transportowych. W jaki sposób opracowano tak wszechstronną substancję?

Poliuretan jest (prawie) wszędzie

Historia poliuretanu jest ściśle związana z historią chemii organicznej – czyli z badaniami, które zaczęto prowadzić już w XIX wieku. Naukowcy zaczęli eksperymentować z konkretnymi związkami, żeby przekonać się czy człowiek byłby w stanie samodzielnie skonstruować zupełnie nowe tworzywo. W tym celu zajmowano się między innymi konkretnymi reakcjami syntezy, próbowano odkryć metody mnożenia i łączenia cząsteczek. Poliuretan opatentował w 1937 roku Otto Bayer – ale oczywiście jego sukces był zwieńczeniem badań, które podjęto ponad sto lat wcześniej.

Produkcja poliuretanu to proces, który wykorzystuje przede wszystkim opracowaną przez Bayera metodę poliaddycji. To kluczowa zasada, dzięki której rozwinęła się cała chemia tworzyw sztucznych. To rodzaj polimeryzacji – taki, który zachodzi stopniowo i łatwo go kontrolować. Sam poliuretan powstaje dzięki wykorzystaniu substancji pozyskiwanych z ropy naftowej – oddziałują na nie różne katalizatory, a w efekcie powstaje tworzywo, któremu można nadać dowolną gęstość czy elastyczność. Właśnie fakt, że poliuretan można dostosować do różnych potrzeb, sprawia że mimo upływu kolejnych lat, pozostaje najpopularniejszy wśród producentów.

Sam poliuretan również nie boi się upływu czasu – niszczy się bardzo powoli, w trakcie eksploatacji zniesie również rozciąganie, ścieranie czy wpływ różnych czynników zewnętrznych. Nie są mu straszne skrajne temperatury, rozlane chemikalia ani pogodowe niespodzianki. Jest znacznie odporniejszy od gumy pozyskiwanej naturalnymi sposobami, a jak pokazała praktyka, może z powodzeniem zastąpić nie tylko samą gumę, ale też szereg innych naturalnych tworzyw. Sprawiają to między innymi jego właściwości izolujące – a zaprowadziły go nawet w kosmos. W latach 60. poliuretan pomógł zbudować statki kosmiczne. Obecnie tworzy się z niego najróżniejsze przedmioty i akcesoria. Można go znaleźć w materiałach budowlanych, sprzętach motoryzacyjnych, meblach czy ubraniach. Dla konsumentów to często okazja do poczynienia oszczędności, bo rzeczy z poliuretanu są tańsze, niż te z naturalnych tworzyw.

Artykuł powstał we współpracy z: Poliuretany Czaniec.

Opublikowano w Inne

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *